De arts voor verstandelijk gehandicapten (AVG)

Wat doet deze arts en hoe neem ik contact op?
 
De AVG is voor veel huisartsen nog een onbekend specialisme. Wij willen u daarom in deze nieuwsbrief wat vertellen over het werk van de AVG, waarvoor u kunt verwijzen en hoe u ons kunt bereiken.

De AVG

In Nederland werken zo'n 180 AVG's. De AVG werkt meestal bij zorgorganisatie voor mensen met een verstandelijke beperking (bijv. Amsta, Cordaan). Amsta en Cordaan bieden zowel zorg in grotere woonvormen (DKJ, de Werf) als in de wijk. Decentralisatie naar kleinere woonvormen en inclusie in de maatschappij hebben de laatste jaren geleid tot meer kleinere woonvormen in de wijk. Veel patiënten zijn ingeschreven bij de huisarts, hierbij vervult de AVG soms een 2e lijns functie. In 2010 schreef de LHV met de NVAVG de handreiking Huisarts en AVG, optimale medische zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Amsta heeft daarnaast ook een polikliniek, waar ook thuiswonende verstandelijk beperkte mensen op verwijzing van de huisarts of medisch specialist de AVG kunnen consulteren.

De AVG heeft zich gespecialiseerd in diagnostiek en behandeling van gezondheidsproblemen die vaker voorkomen bij mensen met een verstandelijke handicap, in het bijzonder:

  • specifieke medische controle (health watch) bij syndromen (bijv Down syndroom)
  • behandeling van psychiatrische en gedrags-problemen (incl. autisme en NAH)
  • epilepsie/ neurologische stoornissen
  • zintuigstoornissen (horen en zien)
  • bewegingsproblemen (oa spasticiteit, stijfheid)
  • chronische voedings-, maag- of darmproblemen
  • slikstoornissen
  • vragen rond de oorzaak van de verstandelijke handicap en daaraan gerelateerde problemen
  • meervoudig complexe problematiek
  • ethische vraagstukken
  • zorg rondom het levenseinde
  • zwangerschapswens
  • beoordeling wilsbekwaamheid
  • overige complexe zorgvragen
  • vaccinatieadviezen, infectiepreventie en hygiëneaspecten
  • advisering over medicatie bij onderzoeken en behandelingen, die door de cliënt als bedreigend worden ervaren (bijv. de tandarts)
  • onderzoek en behandeling van specifieke slaapstoornissen
  • coördinatie van zorg tussen ouders/verzorgers, cliënt, medisch specialisten, huisartsen, paramedici, gedragsdeskundigen
  • toezien op juiste toepassing van de wet BOPZ/meedenken bij (terugdringen van) vrijheidsbeperkende maatregelen

Wat is een verstandelijke beperking?

We spreken van een verstandelijke beperking als deze meer dan 2 standaarddeviaties afwijkt van het gemiddelde. Concreet betekent dat het volgende: 

Mate verstandelijke beperking

IQ

Ontwikkelingsleeftijd

Licht

50 – 69

6 – 11 jaar

Matig

35 – 49

4 – 6  jaar

Ernstig

20 – 34

2 – 4  jaar

Zeer ernstig

< 20

< 2    jaar

Bijzondere mensen, bijzondere zorgvraag

Niet alleen is de presentatie anders bij mensen met een verstandelijke beperking, ook de prevalentie verschilt aanzienlijk met die in de algemene bevolking.

Aandoening

Prevalentie bij volwassenen met
een verstandelijke beperking

Prevalentie in algemene
volwassen bevolking

GORZ

48,2% (IQ < 50)

0,68%

Oorsmeerproppen

43%

2 - 4%

Slechthorendheid en

30% (bij Down: 57%)

16 - 17%

doofheid

28%

1,7%

Obstipatie

16 - 25%

1,5%

Epilepsie

19,2%

1,9%

Slechtziendheid/blindheid

16%

0,68%(≥55 jaar)

Urineweginfectie

 8 - 21%

4%

Osteoporose

14,6%

0,9%

Spasticiteit

28%

1,5%

Dementie (> 60 jr)

13,1% (bij Down > 45 jaar: 20%)

5,4%

Urineretentie

10,2% (m/v, matige tot zeer ernstige VB)

0,2% - 0,7% (mannen)

Schildklierproblemen

 8 - 12% (bij Down 15% -30%)

1,6%

Contact

Wij zijn te raadplegen door huisarts of medisch specialist voor overleg en bieden 24-uurs bereikbaarheid. Binnen kantoortijden kunt u de AVG van Amsta bereiken via telefoonnummer 020-5890128, de AVG van Cordaan kunt u bereiken via nummer 020-6306114. Buiten kantoortijden is de dienstdoende AVG te bereiken via Atacom: 020-5923417.

Voor aanvullende informatie over veel voorkomende syndromen, de handreiking Huisarts en AVG, het productenboek van de AVG en onze standaarden, verwijs ik u graag naar de website van de NVAVG. Mocht u vragen hebben of willen overleggen over een patiënt, dan kunt u ons bereiken via bovengenoemde telefoonnummers of via mrispens@cordaan.nl of b.elffers@amsta.nl.

Met vriendelijke groet,

Madzy Rispens en Bart Elffers,
Arts Verstandelijk Gehandicapten